Xarici İşlər Naziri Hakan Fidan, Sky News Arabia kanalına verdiyi və aparıcı Hadley Gamble tərəfindən həyata keçirilən müsahibədə, Türkiyənin İranla bağlı ABŞ-ın hərbi əməliyyatlarına qarşı olduğunu bildirdi.
Xarici İşlər Naziri, Türkiyənin Qəzzəyə hərbi qüvvə göndərib-göstərməyəcəyi və Türkiyənin Avropa İttifaqına üzvlüyü ilə bağlı verilən sualları da cavablandırdı.
“Türkiyə uzun müddətdir ki, Aİ-yə namizəd bir ölkədir. Sizcə bu bir gün gerçəkləşəcəkmi?” sualına Fidan belə cavab verdi:
Aİ, Türkiyəyə qarşı kimlik siyasəti yanaşmasını saxladığı müddətcə, bunun heç vaxt gerçəkləşəcəyini düşünmürəm.
Çünki biz davamlı olaraq deyirik ki, Aİ, transnasyonal bir qurum olmağı bacarıb, amma mədəniyyətlərdən yuxarı olan bir qurum olmağı bacarmayıb.
Və bu sualı Türkiyə məsələsi söz mövzusu olduğunda heç vaxt özlərinə vermirlər.
Kimlik siyasəti izləyirlər, çünki bizi fərqli bir dinə və fərqli bir mədəniyyətə mənsub olaraq görürlər.
Amma mənə görə, dünyanın insanlığın problemlərinə ehtiyacı olan cavab məhz budur:
Fərqli mədəniyyətlərin bir çatı altında bir araya gəlməsi və birlikdə yaşaması.
Əslində, bu forumun məqsədi də tam olaraq budur. Lakin əsasən, 2007-ci ilə qədər, cənab Sarkozy Fransa’da iqtidara gələnə qədər, iki böyük Avropa ölkəsi, Fransa və Almaniya, Türkiyənin Aİ üzvü olmasına dair siyasi iradəyə sahib idilər.
Əlbəttə, Türkiyə şərtləri və qaydaları yerinə yetirdiyi müddətcə. Bu, ədalətli bir yanaşma idi: qaydalarla ölçülürdü və Aİ standartlarını qarşılamanız gözlənilirdi.
2007-ci ilə qədər vəziyyət belə idi. Amma Sarkozy iqtidara gələndən sonra yanaşmasını dəyişdi. Kimlik siyasətini qəbul etdi. “Biz xristian Avropayıq” dedi, “Türkiyəni birliyimizin bir hissəsi olaraq görmək istəmirik.”
İranın Sabitliyi Bütün Regionun Sabitliyidir
Hakan Fidan, “İran bizim coğrafiyamızda çox böyük və önəmli bir qonşudur. İranın sabitliyi; Türkiyə, Körfəz ölkələri, Qafqaz və hətta Əfqanıstana qədər bütün regionu təsir edir” deyərkən aparıcının “ABŞ-ın İranla müdaxilə etmə ehtimalı haqqında nə düşünürsünüz?” sualına isə belə cavab verdi:
Amerikalı dostlarıma deyirəm: “Bunu ikinci bir Venesuelaya çevirməyin.” İran artıq böyük təzyiq altındadır. Sanksiyalar xalqı çətin vəziyyətə salır. İran danışıqlara hazırdır, amma şərəfini itirməyəcəyi bir yol tapılmalıdır. Əgər küncə sıxışdığını hiss edərsə, ən pis senariyaya hazır olar.
Türkiyə Qəzzəyə Hərbi Qüvvə Göndərəcəkmi?
Hakan Fidan, aparıcının “Türkiyə Qəzzədə təhlükəsizliyi təmin etmək üçün hərbi qüvvə göndərmək niyyətində ola bilərmi?” sualına belə cavab verdi:
Hakan Fidan: Cənab Prezidentimiz bunu dəfələrlə açıq şəkildə ifadə etdi: Qəzza sülh planına töhfə vermək üçün əlimizdən gələni etməyə hazırıq. Hazırda Sülh Komitəsinin bir hissəsiyik, Qəzza ilə bağlı icra komitəsində çalışırıq və yoğun humanitar yardım göstəririk. Bu çərçivədə, beynəlxalq sabitlik qüvvəsinə qoşulmağa da hazırıq. Lakin bu, daha geniş beynəlxalq razılaşmaya bağlıdır.
Aparıcı: Yəni bunu tamamilə istisna etmirsiniz?
Hakan Fidan: Xeyr, istisna etmirik. Lakin bu məsələ ölkələr arasında aparılacaq danışıqlara və razılaşmalara bağlıdır.
Aparıcı: Trampın İsraili dayandıracağına inanırsınızmı?
Hakan Fidan: Kəsinliklə. İsrail, atəşkəsi dəfələrlə pozmağa davam edir. Biz, İsrail üzərində real təzyiq göstərə biləcək yeganə şəxsin Prezident Tramp olduğuna inanırıq. Amerikanın siyasi sistemini və İsrailin bu sistem içindəki təsirini bilirik. Amma Trampın fərqli lobilərdən müstəqil hərəkət edə bildiyini düşünürük. İstəsə, İsrail üzərində ciddi təzyiq qura bilər və səhv davranışlarını dayandıra bilər.
