Əbu-Dabidə növbəti, amma nəticəsiz təmas
Fevralın 4-də Əbu-Dabidə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev ilə Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan arasında geniş tərkibdə görüş keçirilib. Rəsmi açıqlamalarda görüş “sülh gündəliyi” ilə əlaqələndirilir.
Son illərdə analoji formatlarda keçirilən görüşlər Ermənistanın davranışında və mövqeyində fundamental dəyişiklik yaratmayıb. Bu baxımdan Əbu-Dabi görüşü də daha çox diplomatik prosedur xarakteri daşıyan növbəti epizod kimi qiymətləndirilir.
Ermənistan mövqeyində dəyişiklik yoxdur
Ermənistan tərəfi indiyədək Azərbaycanla münasibətlərin normallaşdırılması istiqamətində real addımlar atmayıb. Rəsmi İrəvan tez-tez ziddiyyətli bəyanatlar verir, prosesləri uzatmaq və vaxt qazanmaq taktikasına üstünlük verir. Bu davranış isə Ermənistanın hələ də düşmən mövqedən çıxış etdiyini göstərir.
Belə bir şəraitdə keçirilən görüşlərin sülhə real töhfə verdiyini iddia etmək çətindir. Çünki danışıqlar masasında səslənən bəyanatlar sahədə və siyasi praktikada təsdiqini tapmır.
“Sülh gündəliyi” ritorika olaraq qalır
Görüş zamanı müzakirə edildiyi bildirilən sülh sazişi, nəqliyyat-kommunikasiya xətlərinin açılması və sərhəd məsələləri əvvəlki görüşlərdə də gündəmə gətirilib. Lakin Ermənistanın qeyri-konstruktiv mövqeyi səbəbindən bu mövzular real irəliləyişə çevrilməyib.
Ekspertlərin fikrincə, Ermənistan konkret öhdəliklər götürmədən və düşmənçilik siyasətindən imtina etmədən keçirilən görüşlər yalnız görüntü xarakteri daşıyır və prosesin mahiyyətini dəyişmir.
Üçüncü ölkədə görüş, dəyişməyən məzmun
Əbu-Dabinin neytral diplomatik platforma kimi seçilməsi görüşə əlavə siyasi çəki vermir. Məkanın dəyişməsi mahiyyəti dəyişmədiyi müddətdə nəticə də dəyişmir. Ermənistan əvvəlki kimi qeyri-müəyyən mövqe nümayiş etdirir və məsuliyyəti üzərindən atmağa çalışır.
Bu səbəbdən görüşün harada keçirilməsindən asılı olmayaraq, Ermənistanın konkret addımlar atmaması onun hələ də etibarsız tərəfdaş olduğunu göstərir.
Azərbaycan üçün prinsipial mövqe dəyişməzdir
Azərbaycan tərəfi dəfələrlə bəyan edib ki, sülh yalnız real addımlar, qarşılıqlı öhdəliklər və düşmənçilik siyasətindən imtina əsasında mümkündür. Ermənistan bu şərtləri yerinə yetirmədiyi müddətdə formal görüşlərin Azərbaycan üçün strateji əhəmiyyəti yoxdur.
Siyasi müşahidəçilər hesab edirlər ki, Bakı dialoqa açıq qalmaqla yanaşı, Ermənistanın manipulyativ davranışlarını yaxşı tanıyır və bu cür görüşləri həlledici mərhələ kimi deyil, prosesin texniki hissəsi kimi qiymətləndirir.
Nəticə: görüş var, amma irəliləyiş yoxdur
Əbu-Dabidə keçirilən geniş tərkibli görüş Ermənistanın mövqeyində dönüş yaratmadığı üçün ciddi siyasi əhəmiyyət daşımır. Ermənistan düşmən siyasətindən əl çəkmədiyi, real öhdəliklər götürmədiyi və onları icra etmədiyi müddətdə bu tip görüşlər sülhə aparan yol deyil, vaxt uzatma aləti olaraq qalır.
