Son neft daşımaları çatmaq üzrədir
ABŞ-ın “CNN” telekanalının yaydığı məlumata görə, Hörmüz boğazından müharibədən əvvəl çıxan son neft tankerləri artıq təyinat limanlarına yaxınlaşır. Bu isə qlobal enerji bazarında kritik mərhələnin başlandığını göstərir.
Məlumata əsasən, fevralın 28-dən əvvəl boğazı keçmiş iki tanker – biri İraq xam nefti, digəri isə Küveyt və Səudiyyə Ərəbistanından yüklənmiş yanacaq daşıyan gəmilər – hələ də səfərdədir.
Konkret daşımalar və marşrutlar
Asiya bazarlarına son təchizat
“Ocean Thunder” adlı tanker şənbə günü Malayziyada İraq neftini boşaltmağa hazırlaşır. Digər “Yuan You Wan” tankeri isə Avstraliyada aviasiya yanacağı çatdırmalıdır.
Bu iki yükün boşaldılması ilə müharibədən əvvəl mövcud olan neft və yanacaq ehtiyatlarının praktik olaraq tükənəcəyi bildirilir.
Gündəlik 12 milyon barrel itki
Hörmüz boğazının bağlanmasının təsiri
Hesabatda qeyd olunur ki, Hörmüz boğazının bağlanması nəticəsində gündəlik təxminən 12 milyon barrel neft tədarükü dayanıb. Bu isə qlobal bazarda ciddi çatışmazlıq yaradıb.
Nəticədə hökumətlər və enerji şirkətləri strateji ehtiyatlardan istifadə etməyə məcbur olub. Müharibə başlayandan bəri təxminən 250 milyon barrel neft ehtiyatlardan istifadə edilib ki, bu da gündəlik orta hesabla 6,6 milyon barrel deməkdir.
Qərb ölkələri kritik həddə yaxınlaşır
May ayında risk artır
“JP Morgan” bankının analitikləri xəbərdarlıq edir ki, mövcud ehtiyatlar sürətlə azalır və Qərb ölkələri artıq may ayının əvvəlində minimum əməliyyat səviyyəsinə çata bilər.
Bu isə enerji bazarında daha böyük böhranın başlanmasına səbəb ola bilər və qiymətlərin kəskin artımını sürətləndirə bilər.
Siyasi gərginlik fonunda enerji böhranı
ABŞ prezidenti Donald Trampın Hörmüz boğazında dəniz blokadası tətbiq etmə planı ilə bağlı iddialar vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirir. Avropa liderləri və beynəlxalq qurumlar isə bu addımı tənqid edərək onun qlobal ticarətə mənfi təsir göstərəcəyini bildirir.
Beynəlxalq Dəniz Təşkilatının rəhbərliyi də bu təşəbbüsü qanunsuz hesab edərək beynəlxalq dəniz hüququnun pozulması kimi qiymətləndirib.
Qlobal enerji təhlükəsizliyi sual altındadır
Ekspertlər bildirir ki, Hörmüz boğazı kimi strateji marşrutun bağlanması dünya iqtisadiyyatına ciddi zərbə vurur. Enerji resurslarının daşınmasında yaranan fasilələr təkcə regionu deyil, bütün dünyanı təsirləndirir.
Hazırkı vəziyyət göstərir ki, enerji təhlükəsizliyi artıq qlobal siyasi sabitliklə birbaşa bağlıdır və bu sahədə hər hansı böhran genişmiqyaslı nəticələr doğura bilər.
