Pekindən rəsmi qərar: ixrac dərhal dayandırıldı
Çin Ticarət Nazirliyi çərşənbə axşamı yaydığı rəsmi bəyanatda Yaponiyaya ikili təyinatlı, yəni həm mülki, həm də hərbi məqsədlər üçün istifadə oluna bilən materialların ixracının dərhal qadağan edildiyini bildirib. Nazirliyin açıqlamasında vurğulanıb ki, bu qərar dərhal qüvvəyə minib və heç bir keçid dövrü nəzərdə tutulmur.
Rəsmi Pekin xüsusilə qeyd edib ki, sözügedən materiallar hərbi sahədə istifadə oluna və Yaponiyanın hərbi gücünün artırılmasına töhfə verə biləcək potensiala malikdir. Bu səbəbdən də ixrac məhdudiyyəti təhlükəsizlik baxımından zəruri hesab olunub.
İkili təyinatlı materiallara tam qadağa
Hərbi istifadə riski əsas götürülür
Nazirliyin bəyanatında bildirilib ki, Yaponiyaya ikili təyinatlı materialların istənilən formada, istər birbaşa hərbi istifadə üçün, istərsə də dolayısı ilə hərbi gücü artıran məqsədlər üçün ixracına yol verilməyəcək. Bu qadağa həm dövlət qurumlarını, həm də özəl sektor nümayəndələrini əhatə edir.
Çin tərəfi açıq şəkildə bəyan edib ki, bu materialların Yaponiyanın silahlı qüvvələri və ya hərbi sənaye kompleksi ilə əlaqəli istifadəçilərə çatdırılması qəbuledilməzdir. Məqsəd regionda hərbi balansın pozulmasının qarşısını almaqdır.
Qanun pozuntularına sərt cavab
Hüquqi məsuliyyət xəbərdarlığı
Çin Ticarət Nazirliyi xəbərdarlıq edib ki, ixrac qadağasını pozan istənilən təşkilat və ya fərd ciddi hüquqi məsuliyyətə cəlb olunacaq. Bəyanatda xüsusi olaraq vurğulanıb ki, bu qayda yalnız Çin şirkətlərinə deyil, istənilən ölkədən olan fiziki və hüquqi şəxslərə şamil edilir.
Nazirlik bu addımla beynəlxalq ticarətdə nəzarət mexanizmlərini sərtləşdirdiyini və milli təhlükəsizlik məsələlərində güzəştə getməyəcəyini nümayiş etdirib.
ABŞ-la texnoloji qarşıdurmanın davamı
2024-cü il tədbirlərinin davamı
Xatırladılır ki, Çin 2024-cü ildə də oxşar addımlar ataraq bəzi ikili təyinatlı materialların və strateji metallərin ixracına məhdudiyyətlər tətbiq etmişdi. Həmin vaxt qalium və germanium kimi yüksək texnoloji sənayedə mühüm rol oynayan metalların ABŞ-a ixracı sərtləşdirilmişdi.
Bu tədbirlər Vaşinqtonun Çinə qarşı tətbiq etdiyi qabaqcıl texnologiya və yarımkeçirici çiplərlə bağlı məhdudiyyətlərə cavab kimi dəyərləndirilmişdi. Pekin həmin addımları milli təhlükəsizliyin və strateji iqtisadi maraqların qorunması ilə əsaslandırmışdı.
Beynəlxalq öhdəliklər vurğulanır
Silahların yayılmasının qarşısının alınması
Çin tərəfi həmçinin bildirib ki, Yaponiyaya qarşı tətbiq edilən bu ixrac qadağası beynəlxalq öhdəliklər çərçivəsində atılan addımdır. Xüsusilə nüvə silahlarının və digər həssas materialların yayılmasının qarşısının alınmasına dair beynəlxalq razılaşmalar bu qərarın əsas hüquqi dayaqlarından biri kimi göstərilib.
Rəsmi Pekin vurğulayıb ki, bu tədbirlər regional sabitliyi qorumaq və beynəlxalq təhlükəsizlik mexanizmlərinə sadiqliyi nümayiş etdirmək məqsədi daşıyır. Ekspertlər isə qərarın Asiya-Sakit okean regionunda siyasi və hərbi gərginliyi daha da artıracağını istisna etmirlər.
