Birləşmiş Krallığın gələcəyi müzakirə masasında
Britaniya mətbuatının məlumatına görə, Şotlandiya, Uels və Şimali İrlandiyanın hökumət başçıları sentyabrın 14-də Uelsin paytaxtı Kardiffdə mühüm görüş keçirəcəklər.
Görüşün əsas gündəm mövzularından birinin müstəqillik referendumlarının keçirilməsi hüququ olacağı bildirilir. Liderlərin bu istiqamətdə ortaq mövqeni əks etdirən anlaşma sənədini imzalayacaqları gözlənilir.
Kardiff körfəzi yaxınlığında keçiriləcək görüşdə Şotlandiya Milli Partiyasının rəhbəri və Şotlandiyanın birinci naziri Con Suinni, Uels hökumətinin başçısı Run ap İorvert və Şimali İrlandiyanın birinci naziri Mişel O’Nilin iştirakı nəzərdə tutulur. Görüşə Şinn Feyn rəhbəri Meri Lu Makdonaldın da qatılacağı bildirilir.
Müstəqillik tərəfdarları qüvvələrini birləşdirir
Məlumata əsasən, görüşdə tərəflər müstəqillik məsələsində birgə fəaliyyət imkanlarını müzakirə edəcəklər.
İmzalanması nəzərdə tutulan sənəddə Şotlandiya, Uels və Şimali İrlandiyanın öz gələcəklərini müəyyənləşdirmək hüququna dair müddəaların yer alacağı gözlənilir.
Sənədin yalnız konstitusiya məsələləri ilə məhdudlaşmayacağı, iqtisadiyyat, enerji, Avropa ilə münasibətlər və beynəlxalq əməkdaşlıq kimi istiqamətlərdə də üç tərəf arasında əlaqələrin genişləndirilməsini nəzərdə tutacağı bildirilir.
Suinni: Mövcud vəziyyət davam edə bilməz
Şotlandiyanın birinci naziri Con Suinni Birləşmiş Krallıqdakı mövcud siyasi quruluşun uzunmüddətli perspektivdə davam etdirilə bilməyəcəyini bildirib.
O, Londonda mərkəzi hakimiyyətin Birləşmiş Krallıqdan sonrakı mümkün siyasi gələcəyə hazırlaşmalı olduğunu söyləyib.
Suinni ölkədə ciddi konstitusiya dəyişiklikləri istiqamətində siyasi dinamikanın artıq nəzərə alınmayacaq səviyyəyə çatdığını iddia edib.
Şotlandiya rəhbərinin sözlərinə görə, müstəqillik yeni siyasi başlanğıc üçün əsas vasitələrdən biri ola bilər.
Üç bölgə Avropa İttifaqına yönələ bilər
Britaniya mediasının məlumatına görə, hazırlanmış sənəddə Avropa İttifaqı ilə gələcək münasibətlərə dair mövqenin də əks olunması nəzərdə tutulur.
Plana əsasən, müstəqillik tərəfdarı siyasi qüvvələr Şotlandiya və Uelsin gələcəkdə Avropa İttifaqına ayrıca üzv dövlətlər kimi qoşulmasını müdafiə edə bilərlər.
Şimali İrlandiya ilə bağlı yanaşma isə fərqlidir. Şinn Feyn Şimali İrlandiyanın İrlandiya Respublikası ilə birləşməsi və bunun nəticəsində vahid İrlandiyanın Avropa İttifaqının tərkibində olması xəttini müdafiə edir.
Şimali İrlandiyada birləşmə məsələsi yenidən gündəmdə
Kardiff görüşü Şimali İrlandiyanın gələcək statusu ilə bağlı müzakirələrin gücləndiyi bir dövrə təsadüf edir.
Britaniya rəhbərliyində də Şimali İrlandiyada İrlandiya Respublikası ilə birləşməyə kifayət qədər ictimai dəstək yaranacağı təqdirdə məsələnin siyasi müstəvidə qiymətləndirilməli olduğu barədə fikirlər səsləndirilib.
Şotlandiyada yeni müstəqillik referendumunun keçirilməsi ehtimalı da Britaniya siyasətinin mübahisəli mövzularından biri olaraq qalır.
Trampın İrlandiya açıqlaması da diqqət çəkib
ABŞ Prezidenti Donald Trampın İrlandiyanın gələcəkdə birləşməsini görmək istədiyinə dair açıqlaması da müzakirələri daha da gücləndirib.
Tramp Şimali İrlandiyanın Birləşmiş Krallıqdan ayrılaraq İrlandiya Respublikası ilə birləşməsinin müsbət hadisə ola biləcəyini bildirib.
Bu açıqlamanın ardınca Şotlandiya, Uels və Şimali İrlandiyanın rəhbərlərinin Kardiffdə bir araya gəlməsi Britaniyanın gələcək siyasi quruluşu ətrafındakı müzakirələri yenidən diqqət mərkəzinə gətirib.
London üçün ciddi siyasi sınaq
Kardiff görüşündən dərhal sonra Birləşmiş Krallığın parçalanacağını söyləmək mümkün deyil. Lakin üç bölgədə müstəqillik və öz müqəddəratını təyinetmə tərəfdarı siyasi qüvvələrin koordinasiyalı fəaliyyətə keçməsi London üçün mühüm siyasi sınaq yarada bilər.
Əgər tərəflər müstəqillik referendumları ilə bağlı ortaq siyasi xətt müəyyənləşdirərsə, Şotlandiya, Uels və Şimali İrlandiyanın gələcək statusu Birləşmiş Krallıq siyasətinin əsas müzakirə mövzularından birinə çevrilə bilər.
Kardiffdə imzalanması gözlənilən sənəd bu baxımdan təkcə üç siyasi qüvvə arasında əməkdaşlıq razılaşması deyil, Birləşmiş Krallığın gələcəyi ilə bağlı daha geniş siyasi mübarizənin mühüm mərhələsi kimi qiymətləndirilir.
