Ağ Evdə diqqət çəkən görüş
ABŞ Prezidenti Donald Trump ilə Kolumbiya Prezidenti Gustavo Petro arasında Ağ Evdə baş tutan görüş son bir ildə iki ölkə arasında yaşanan gərginliyin azalması baxımından mühüm hadisə kimi dəyərləndirilir. Görüş dünən – çərşənbə axşamı keçirilib və tərəflərin açıqlamaları dialoqun əvvəlki sərt ritorikadan fərqli, daha konstruktiv məcraya keçdiyini göstərib.
Tramp görüşdən sonra verdiyi açıqlamada Petro ilə “çox yaxşı anlaşdıqlarını” bildirib və qeyd edib ki, hərçənd əvvəllər yaxın münasibətləri olmayıb, lakin ilk təmasdan müsbət təəssürat yaranıb.
Keçmiş ittihamlar və hərbi təhdidlər fonunda dialoq
Xatırladaq ki, bu görüş Trampın bir il əvvəl Kolumbiya liderini narkotik alveri ilə bağlı ittiham etməsindən, hətta ona qarşı hərbi əməliyyat variantlarını dilə gətirməsindən sonra baş tutub. ABŞ Prezidenti o dövrdə Venesuela Prezidenti Nicolas Maduro ilə bağlı səsləndirdiyi sərt açıqlamalara bənzər ifadələrdən istifadə etmişdi.
Buna baxmayaraq, Tramp görüşdən saatlar sonra bildirib: “Biz ən yaxşı dostlar deyildik, amma mən özümü təhqir olunmuş hiss etmədim. Çünki onu əvvəllər tanımırdım. İndi isə yaxşı anlaşdıq.” Bu sözlər Vaşinqtonun ritorikasında nəzərəçarpacaq yumşalmanı əks etdirir.
Narkotiklərlə mübarizə və sanksiyalar gündəmdə
Tramp açıqlamasında vurğulayıb ki, ABŞ və Kolumbiya narkotik qaçaqmalçılığına qarşı birgə fəaliyyət göstərmək niyyətindədir. Eyni zamanda, o, Cənubi Amerikada yerləşən Kolumbiyaya qarşı tətbiq edilən bəzi ABŞ sanksiyalarının yumşaldılması məsələsinin də müzakirə olunduğunu bildirib.
Bu məqam Kolumbiya üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır, çünki son aylarda Vaşinqtonun maliyyə məhdudiyyətləri və siyasi təzyiqləri Boqotanın manevr imkanlarını daraldıb.
Petro: “Səmimiyyət hər şeydən önəmlidir”
Kolumbiya Prezidenti Qustavo Petro isə görüşdən sonra jurnalistlərə verdiyi açıqlamada təəssüratını “müsbət” kimi xarakterizə edib. O, görüşün “fərqli sivilizasiyalar arasında qarşılıqlı hörmətə əsaslanan dialoqa” imkan yaratdığını vurğulayıb və Amerika qitəsində azadlıq və əməkdaşlıq ideyasının önəmini qeyd edib.
Petro sonrakı açıqlamalarında bildirib ki, açıq danışan amerikalıları sevir: “Biz bir çox məsələdə fərqli mövqelərə malikik, amma səmimiyyət hər şeydən önəmlidir.”
Böyük narkotik şəbəkələri hədəfdə
Kolumbiya lideri narkotiklərlə mübarizənin əsas istiqamətinə də toxunub. Onun sözlərinə görə, mübarizə xırda icraçılara deyil, əsas maliyyəçilərə və beynəlxalq strukturlara yönəlməlidir. Petro bu çərçivədə Trampa iri narkotik şəbəkələri ilə bağlı məlumat və adlar təqdim etdiyini, onların birgə şəkildə izlənməsinin vacib olduğunu bildirib.
Petro həmçinin Kolumbiya dəniz kəşfiyyatı ilə ABŞ Narkotiklərlə Mübarizə Administrasiyası arasında əməkdaşlıq nəticəsində iki gün ərzində təxminən 15 ton kokainin ələ keçirildiyini açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, bu əməliyyatlar zamanı Azor adaları yaxınlığında 10 ton narkotik daşıyan sualtı gəmi də saxlanılıb və itki qeydə alınmayıb.
Enerji və Venesuela məsələsi
Görüşdə enerji mövzusu da gündəmə gəlib. Petro Kolumbiyanın La Quaxira bölgəsinin külək və günəş enerjisi baxımından böyük potensiala malik olduğunu və bunun təkcə Kolumbiya deyil, Venesuela və ixrac üçün də yetərli ola biləcəyini bildirib.
Venesuela məsələsinə toxunan Petro vurğulayıb ki, məqsəd bu ölkəni “yenidən canlandırmaqdır” və yanaşma ittiham yox, regional əməkdaşlıq üzərində qurulmalıdır. O, ABŞ-ın sanksiya siyasətini yenidən nəzərdən keçirməsinin vacibliyini də xüsusi qeyd edib.
Vizalar və miqrasiya razılaşması
Səfər çərçivəsində Petroya ABŞ-a giriş vizası ilə bağlı tətbiq olunan məhdudiyyətlər də aradan qaldırılıb. Bu addım son aylarda Vaşinqtonun Boqotaya qarşı sanksiyaları, maliyyə azaldılması və hərbi təhdidləri fonunda diqqət çəkir.
Bundan əlavə, Kolumbiya görüşdən öncə ABŞ-ın təşkil etdiyi qeyri-qanuni miqrantların deportasiya uçuşlarını qəbul etməyə razılıq verib. Analitiklər bu qərarı iki ölkə arasında münasibətlərin normallaşması istiqamətində atılmış addım kimi qiymətləndirirlər.
Nəticə
Tramp–Petro görüşü bir il davam edən gərginlikdən sonra ABŞ–Kolumbiya münasibətlərində yeni mərhələnin başlanğıcı kimi dəyərləndirilir. Hərçənd tərəflər arasında ciddi fikir ayrılıqları qalmaqdadır, lakin dialoqun bərpası regionda siyasi və təhlükəsizlik balansı baxımından mühüm siqnal hesab olunur.
