Avstraliya hökumətindən açıq mövqe
Avstraliya hökuməti sionist rejiminin prezidenti İsxaq Hersoqun ölkəyə səfəri zamanı saxlanılması ilə bağlı çağırışları qəbul etməyib. Hersoq Sidney şəhərinə Bondi sahilində baş vermiş silahlı hücum zamanı həlak olanların ailələrinə başsağlığı vermək məqsədilə səfər edib.
Rəsmi Kanberra bəyan edib ki, səfər diplomatik xarakter daşıyır və hüquqi əsas olmadığı halda hər hansı saxlanılma məsələsi gündəmdə deyil.
Bondi hücumu və səfərin səbəbi
Avstraliya polisi 2025-ci il 14 dekabr tarixində Sidneyin Bondi sahilində yəhudilərin Hanuka bayramı münasibətilə keçirdiyi tədbirə silahlı hücum edildiyini, nəticədə azı 16 nəfərin öldüyünü, təxminən 40 nəfərin yaralandığını açıqlamışdı.
Hersoq bu hadisə ilə əlaqədar dörd günlük səfər çərçivəsində Sidneydə yəhudi icması ilə görüşlər keçirməyi və hücum qurbanlarına ehtiram göstərməyi planlaşdırır.
BMT hesabatı və ittihamlar
Məsələni daha da mübahisəli edən məqam ondan ibarətdir ki, BMT-yə bağlı müstəqil istintaq komissiyası daha əvvəl Hersoqun bəyanatlarını araşdıraraq, onun 7 oktyabr 2023-cü il hadisələrindən sonra bütün fələstinliləri kollektiv şəkildə məsul tutmasının “soyqırıma təhrik” xarakteri daşıdığını bildirmişdi.
Bu hesabat bir sıra hüquq müdafiəçiləri tərəfindən Hersoqun beynəlxalq səfərləri zamanı məsuliyyətə cəlb olunması üçün əsas kimi göstərilir.
Hüquq müdafiəçilərindən sərt çağırış
İnsan hüquqları üzrə hüquqşünas Kris Sidoti Avstraliya hökumətini Hersoqu ölkəyə buraxmaqda “ciddi səhvə yol verməkdə” ittiham edib. Onun fikrincə, belə bir fiqurun rəsmi şəkildə qəbul edilməsi beynəlxalq hüququn ruhuna ziddir və presedent yaradır.
Sidoti açıq şəkildə bildirib ki, əgər Avstraliya beynəlxalq hüquqa hörmət edirsə, Hersoqun səfəri zamanı onun saxlanılması məsələsini nəzərdən keçirməli idi.
Hökumətin arqumenti: icmanın istəyi
Avstraliyanın xarici işlər naziri Penny Wong açıqlamasında bildirib ki, Hersoqun səfəri ölkədəki yəhudi icmasının xahişi əsasında təşkil olunub. Nazir vurğulayıb ki, hökumət icmalararası həssaslığı və təhlükəsizlik məsələlərini nəzərə alır.
Etirazlar və polis qadağası
Hersoq səfəri fonunda Fələstini dəstəkləyən fəallar Sidney başda olmaqla bir sıra şəhərlərdə etiraz aksiyaları keçirməyə çağırıblar. Lakin Avstraliya polisi yeni səlahiyyətlərə əsaslanaraq bəzi aksiyalara icazə verməyib.
Bu qərar ifadə azadlığı və toplaşma hüququ ilə bağlı yeni mübahisələrə yol açıb.
Avstraliya hökumətinin Hersoqu həbs etmək çağırışlarını rədd etməsi ölkədə və beynəlxalq ictimaiyyətdə ciddi rezonans doğurub. Bir tərəf bunu diplomatik zərurət kimi qiymətləndirir, digər tərəf isə beynəlxalq hüququn selektiv tətbiqi kimi dəyərləndirir. Hersoqun səfəri Avstraliyada həm siyasi, həm də ictimai müzakirələri daha da kəskinləşdirib.
