İran rialında kəskin yüksəliş
İran milli valyutası – rial ABŞ-ın neftlə bağlı məhdudiyyətləri qismən yumşaltması fonunda 6,7 faiz dəyər qazanıb. Bu artım bazarlarda xarici valyuta axınının artacağı ilə bağlı gözləntilərin gücləndiyini göstərir.
Məlumata görə, treyderlər ABŞ qərarının İran iqtisadiyyatına müsbət təsir edəcəyini düşünərək riala tələbatı artırıblar.
ABŞ-dan gözlənilməz addım
ABŞ Maliyyə Nazirliyi İran neftinin satışına tətbiq olunan bəzi məhdudiyyətləri müvəqqəti olaraq dayandırıb. Bu qərar xüsusilə dənizdə qalmış xam neftin satışına imkan yaradıb.
Bu addımın əsas məqsədinin qlobal enerji bazarında qiymətləri sabitləşdirmək olduğu bildirilir.
İran tərəfinin açıqlaması
İran Neft Nazirliyinin sözçüsü isə fərqli mövqe ortaya qoyub. O bildirib ki, ölkənin dənizdə yığılıb qalan əlavə xam nefti yoxdur və bazara çıxarılacaq artıq ehtiyat mövcud deyil.
Bu açıqlama bazarda bəzi qeyri-müəyyənliklərin qalmasına səbəb olub.
Valyuta bazarında gözləntilər
Analitiklər hesab edir ki, məhdudiyyətlərin yumşaldılması İranın neft ixracını artırarsa, ölkəyə daxil olan xarici valyuta həcmi də yüksələcək.
Bu isə rialın möhkəmlənməsinə və iqtisadi sabitliyin qismən bərpasına gətirib çıxara bilər.
Sanksiyaların təsiri
Son illərdə ABŞ sanksiyaları İranın neft ixracını ciddi şəkildə məhdudlaşdırıb və nəticədə ölkəyə daxil olan valyuta axını azalıb. Bu isə rialın dəyərdən düşməsinə səbəb olub.
Hazırkı qərar isə bu tendensiyanı qısa müddətə dəyişə biləcək amil kimi qiymətləndirilir.
Qlobal enerji bazarına təsir
Vaşinqtonun bu addımı eyni zamanda qlobal neft qiymətlərini aşağı salmaq məqsədi daşıyır. İran neftinin bazara qayıtması təklifin artmasına səbəb ola bilər.
Lakin mütəxəssislər qeyd edir ki, bu qərarın təsiri müvəqqəti ola bilər və geosiyasi vəziyyət həlledici rol oynamaqda davam edir.
