ABŞ şirkətlərinin Venesuela narahatlığı
ABŞ-ın aparıcı neft şirkətləri Venesuelaya böyük həcmdə sərmayə yatırmaqdan çəkinir və bu addımı yalnız Vaşinqtondan “ciddi hüquqi və maliyyə təminatları” alacağı təqdirdə mümkün sayır. Şirkət rəhbərləri bildirirlər ki, ölkədəki siyasi qeyri-sabitlik və ABŞ administrasiyasının dəyişkən siyasəti uzunmüddətli investisiyalar üçün ciddi risk yaradır. Bu mövqe ABŞ prezidenti Donald Trumpın qlobal enerji bazarlarını yenidən formalaşdırmaq planları fonunda daha da aktuallaşıb.
Mayamidə kritik danışıqlar
Britaniyanın “Financial Times” qəzetinin məlumatına görə, çərşənbə günü Mayami şəhərində ABŞ rəsmiləri ilə enerji sektorunun yüksək səviyyəli rəhbərləri arasında həlledici görüşlər keçirilib. Görüşlərdə Tramp administrasiyasının qlobal xam neft bazarlarına təsir imkanları, xüsusilə Venesuela neft sektoruna nəzarət vasitəsilə artan təsiri müzakirə olunub. Eyni zamanda, Trampın ABŞ xüsusi təyinatlı qüvvələrinə Şimali Atlantik okeanında Rusiya neft tankerinin ələ keçirilməsi barədə göstəriş verməsi enerji bazarlarında gərginliyi daha da artırıb.
Ağ Evdə növbəti görüş
Məlumata görə, Tramp cümə günü Ağ Evdə ABŞ-ın ən iri enerji qruplarının rəhbərlərini ayrıca görüşə dəvət edib. Mənbələr bildirir ki, bu görüşdə əsas məqsəd ABŞ neft şirkətlərini Venesuelaya sərmayə yatırmağa razı salmaq və bununla da Vaşinqtonun enerji bazarlarındakı təsirini gücləndirmək olub.
Şirkətlərin əsas tələbləri
Qəzetin şirkət planları ilə tanış mənbələrə istinadən yazdığına görə, neft şirkətlərinin rəhbərləri prezidentdən sərmayələrin qorunmasına dair güclü hüquqi mexanizmlər və maliyyə təminatları tələb etməyi planlaşdırır. Şirkətlər Venesuelada fəaliyyət zamanı mümkün sanksiyalar, siyasi qərarların dəyişməsi və gəlirlərin təhlükəsizliyi ilə bağlı açıq və yazılı zəmanətlər istəyir.
“Bir tvit hər şeyi dəyişə bilər”
Tramp daha əvvəl bəyan etmişdi ki, ABŞ neft şirkətləri Venesuelaya investisiya qoyacağı təqdirdə “birbaşa kompensasiya və ya gəlirlərdən pay” ala bilər. Lakin enerji sektorundakı rəhbərlərin ehtiyatlı mövqeyi dəyişməyib. “Financial Times”a danışan özəl kapital investorlarından biri bildirib ki, heç kim xarici siyasətin təsadüfi bir tvitlə tamamilə dəyişə biləcəyi bir mühitdə riskə girmək istəmir.
Venesuela böhranının dərinləşməsi
Yanvarın 3-də ABŞ qüvvələrinin Venesuela prezidenti Nicolás Maduro və həyat yoldaşını saxlaması vəziyyəti daha da gərginləşdirib. Karakasda hava zərbələrindən sonra baş verən bu hadisə beynəlxalq reaksiyalara səbəb olub. Daha sonra mətbuat konfransı keçirən Tramp Vaşinqtonun Venesuelanın “neft sərvətini çıxarmaq” niyyətində olduğunu açıqlayıb və gəlirlərin həm Venesuela xalqına, həm də ABŞ-a yönələcəyini bildirib.
Enerji bazarlarında qeyri-müəyyənlik
Analitiklər hesab edirlər ki, Venesuela ətrafında yaranmış bu qeyri-müəyyənlik ABŞ neft şirkətlərinin qərar qəbul etməsini çətinləşdirir. Hüquqi zəmanətlər olmadan investisiya axınının baş verməsi real görünmür və bu da Tramp administrasiyasının enerji strategiyasının qarşısında ciddi maneə yaradır.
