ABŞ-dən “kölgə donanması”na qarşı əməliyyat
ABŞ Daxili Təhlükəsizlik naziri Kristi Noem bildirib ki, ABŞ Sahil Mühafizəsi bu gün səhər tezdən “kölgə donanması”na aid iki neft tankerinə qarşı koordinasiyalı və ardıcıl “yoxlama əməliyyatları” həyata keçirib. Onun sözlərinə görə, əməliyyatlardan biri Şimali Atlantik okeanında, digəri isə Karib dənizi yaxınlığında beynəlxalq sularda icra olunub.
Nazir qeyd edib ki, sözügedən tankerlər “Bella 1” və “Sofiya” adlanır və son vaxtlar Venesuelada lövbər salıb və ya həmin ölkəyə doğru hərəkətdə olublar.
ABŞ qurumları arasında koordinasiya
Kristi Noem açıqlamasında vurğulayıb ki, Sahil Mühafizəsinin taktiki qrupları prezident Donald Trampın rəhbərliyi altında Müdafiə, Ədliyyə və Dövlət departamentləri ilə sıx əməkdaşlıq edərək əməliyyatları qısa müddət ərzində “təhlükəsiz və effektiv” şəkildə həyata keçirib.
Nazirin sözlərinə görə, “Bella 1” adlı tanker həftələrdir Sahil Mühafizəsindən yayınmağa çalışıb, bayrağını dəyişib və hətta təqib zamanı gövdəsindəki adını yenidən rəngləyib. Noem bunu “ədalətdən qaçmaq üçün ümidsiz və uğursuz cəhd” kimi qiymətləndirib.
“Açıq mesaj” vurğusu
ABŞ Daxili Təhlükəsizlik naziri bildirib ki, bu əməliyyatlar “dünya üzrə cinayətkar şəbəkələrə açıq mesajdır”. Onun sözlərinə görə, ABŞ “narkotiklərlə bağlı terror maliyyələşməsini” harada olmasından asılı olmayaraq dayandırmaqda qərarlıdır və bu addımlar “Amerika əvvəl” siyasəti çərçivəsində ölkənin dənizlərdəki gücünü nümayiş etdirir.
Pentaqon: Venesuela neftinə qarşı blokada qüvvədədir
ABŞ Cənub Komandanlığı isə açıqlayıb ki, sanksiyalara məruz qalan “MT Sofiya” neft tankeri beynəlxalq sularda saxlanılıb və hazırda ABŞ-a doğru müşayiət olunur. Bildirilib ki, əməliyyat Müdafiə Nazirliyi ilə Daxili Təhlükəsizlik Nazirliyinin birgə koordinasiyası nəticəsində həyata keçirilib və “kölgə donanması”na aid, vətəndaşlığı olmayan tanker hədəf alınıb.
ABŞ müdafiə naziri Pit Heqset isə bəyan edib ki, Venesuela neftinə qarşı tətbiq edilən sanksiya və blokada dünyanın istənilən nöqtəsində tam qüvvədə qalır. Onun sözlərinə görə, ABŞ qeyri-qanuni neft daşımaları ilə məşğul olan bütün “kölgə donanması” gəmilərinə qarşı tədbirləri davam etdirəcək.
Rusiya bayraqlı tanker və Moskvanın etirazı
Reuters agentliyinin ABŞ rəsmilərinə istinadən verdiyi məlumata görə, Vaşinqton Rusiya bayrağı altında üzən və Venesuela ilə əlaqəsi olan bir neft tankerini də ələ keçirməyə çalışıb. Bildirilib ki, bu tanker əvvəl “Bella-1” adlanıb, sonradan Rusiya bayrağı altında “Marinera” adı ilə qeydiyyata alınıb və ABŞ Sahil Mühafizəsinin iki həftədən çox davam edən təqibindən yayınmağa çalışıb.
Rusiya Nəqliyyat Nazirliyi isə açıqlamasında “Marinera” tankerinin 24 dekabr 2025-ci ildə Rusiya qanunvericiliyinə və beynəlxalq hüquqa uyğun olaraq müvəqqəti şəkildə Rusiya bayrağı altında üzməyə icazə aldığını bildirib. Nazirlik qeyd edib ki, gəmi beynəlxalq sularda olarkən ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin müdaxiləsi nəticəsində onunla əlaqə kəsilib.
Rəsmi Moskva vurğulayıb ki, 1982-ci il BMT-nin Dəniz Hüququ Konvensiyasına əsasən açıq dənizlərdə naviqasiya azadlığı qüvvədədir və heç bir dövlət başqa ölkənin yurisdiksiyasına daxil olan, qanuni qeydiyyatdan keçmiş gəmilərə qarşı güc tətbiq etmək hüququna malik deyil.
Gərginlik riski artır
Analitiklər bildirir ki, ABŞ-nin bu addımı Rusiya və Venesuela ilə münasibətlərdə gərginliyi daha da artıra bilər. Xüsusilə Rusiya bayrağı altında üzən tankerə müdaxilə Moskva–Vaşinqton xəttində yeni diplomatik qarşıdurma riskləri yaradır.
