ABŞ-nin işğalçı İsrailə hərbi yardımlarının həcmi açıqlanıb
ABŞ-nin büdcə sənədləri Vaşinqtonun son səkkiz il ərzində işğalçı İsrailə hərbi dəstək və bununla əlaqədar xərclər üçün ümumilikdə 47,94 milyard dollar ayırdığını göstərib.
- ABŞ-nin işğalçı İsrailə hərbi yardımlarının həcmi açıqlanıb
- Razılaşmada nəzərdə tutulan məbləğ 17,5 milyard dollar aşılıb
- 2016-cı ildə 38 milyard dollarlıq razılaşma imzalanıb
- İllik yardımın bölgüsü necə müəyyən edilib?
- Konqres işğalçı İsrailə əlavə milyardlarla dollar ayırıb
- “Dəmir günbəz” sisteminə əlavə 1 milyard dollar
- Tramp 2026-cı ildən sonra yardımların dayandırılacağını açıqlayıb
- “İşğalçı İsrailin artıq bu yardıma ehtiyacı yoxdur”
- Yardımların dayandırılması Konqresin qərarından asılıdır
- 2027-ci il üçün 3,8 milyard dollarlıq yardımın taleyi bəlli deyil
- ABŞ-də işğalçı İsrailə dəstək məsələsində fikir ayrılıqları artır
- Hər iki partiyadan yardımlara yenidən baxılması çağırışları
Sputnik xəbər agentliyinin tanış olduğu sənədlərə əsasən, bu məbləğ ABŞ ilə işğalçı İsrail arasında qüvvədə olan onillik hərbi yardım razılaşmasında nəzərdə tutulmuş vəsaitdən xeyli çoxdur.
Sənədlərdə göstərilir ki, ABŞ Konqresi müxtəlif illərdə işğalçı İsrail üçün əlavə hərbi maliyyələşdirmə paketləri təsdiqləyib.
Razılaşmada nəzərdə tutulan məbləğ 17,5 milyard dollar aşılıb
Büdcə sənədlərinə görə, səkkiz il ərzində ayrılan 47,94 milyard dollar həmin dövr üçün əvvəlcədən müəyyən edilmiş 30,4 milyard dollarlıq yardım məbləğini 17,5 milyard dollardan çox üstələyib.
Bu fərq Konqresin əsas hərbi yardım razılaşmasından əlavə vəsait ayırması nəticəsində yaranıb.
2016-cı ildə 38 milyard dollarlıq razılaşma imzalanıb
ABŞ ilə işğalçı İsrail arasında 2016-cı ildə imzalanmış sənədə əsasən, Vaşinqton 2019–2028-ci maliyyə illərini əhatə edən onillik dövr ərzində işğalçı İsrailə 38 milyard dollar hərbi yardım göstərməyi öhdəsinə götürüb.
Razılaşmaya uyğun olaraq, ABŞ-nin işğalçı İsrailə hər il 3,8 milyard dollar ayırması nəzərdə tutulub.
İllik yardımın bölgüsü necə müəyyən edilib?
Onillik razılaşmada illik 3,8 milyard dollarlıq yardım iki əsas istiqamət üzrə bölüşdürülüb:
-
3,3 milyard dollar – silah və hərbi texnikanın alınması üçün;
-
500 milyon dollar – birgə raketdən müdafiə proqramları üçün.
Bu bölgüyə əsasən, səkkiz il ərzində ayrılmalı olan ümumi məbləğ 30,4 milyard dollar təşkil etməli idi.
Lakin ABŞ Konqresi sonrakı illərdə əlavə maliyyələşdirmə qərarları qəbul edib.
Konqres işğalçı İsrailə əlavə milyardlarla dollar ayırıb
Büdcə sənədlərində ABŞ Konqresinin işğalçı İsrailə hərbi yardım üçün bir neçə dəfə əlavə vəsait təsdiqlədiyi qeyd olunub.
2022-ci ildə işğalçı İsrailin hava hücumundan müdafiə sisteminin raket ehtiyatlarının yenilənməsi üçün ayrıca maliyyələşdirmə ayrılıb.
“Dəmir günbəz” sisteminə əlavə 1 milyard dollar
2022-ci ildə Konqres işğalçı İsrailin “Dəmir günbəz” hava hücumundan müdafiə sisteminin tutucu raket ehtiyatlarının bərpasına əlavə 1 milyard dollar ayırıb.
Bundan başqa, 2024-cü ilin aprelində ABŞ Konqresi işğalçı İsrail üçün daha 16,54 milyard dollarlıq əlavə maliyyələşdirməni təsdiqləyib.
Beləliklə, əsas onillik razılaşma üzrə nəzərdə tutulan vəsaitdən əlavə olaraq, işğalçı İsrailə hərbi dəstək üçün yeni büdcə ayırmaları həyata keçirilib.
Tramp 2026-cı ildən sonra yardımların dayandırılacağını açıqlayıb
ABŞ Prezidenti Donald Tramp noyabrın 3-də işğalçı İsrailin müvəqqəti hökumətinin başçısı Benjamin Netanyahu ilə hərbi yardımların gələcəyi barədə razılığa gəldiyini bildirib.
Trampın açıqlamasına əsasən, tərəflər 2026-cı ildən sonra işğalçı İsrailə illik maliyyə yardımının dayandırılması barədə razılaşıblar.
“İşğalçı İsrailin artıq bu yardıma ehtiyacı yoxdur”
Donald Tramp işğalçı İsrailin artıq ABŞ-nin illik maliyyə dəstəyinə ehtiyac duymadığını bildirib.
Bununla yanaşı, o, Vaşinqtonun işğalçı İsrailə silah satışını davam etdirəcəyini açıqlayıb.
Beləliklə, Trampın bəyanatı illik maliyyə yardımının dayandırılmasını nəzərdə tutsa da, ABŞ-nin işğalçı İsrailə silah satışının davam etdirilməsi planlaşdırılır.
Yardımların dayandırılması Konqresin qərarından asılıdır
Büdcə sənədləri ilə bağlı məlumatda ABŞ prezidentinin Konqres tərəfindən təsdiqlənmiş maliyyələşdirməni təkbaşına ləğv edə bilməyəcəyi vurğulanıb.
Hesabatda qeyd olunub ki, ABŞ-nin 2027-ci maliyyə ili üçün tam büdcəsi hələ qəbul edilməyib.
2027-ci il üçün 3,8 milyard dollarlıq yardımın taleyi bəlli deyil
Bu səbəbdən işğalçı İsrailə hər il ayrılan 3,8 milyard dollarlıq hərbi yardımın davam etdirilib-etdirilməyəcəyi ABŞ Konqresinin qərarlarından asılı olacaq.
Trampın maliyyə yardımının dayandırılması ilə bağlı açıqlamasına baxmayaraq, Konqresin təsdiqlədiyi vəsaitlərin prezident tərəfindən müstəqil şəkildə ləğv edilməsi mümkün deyil.
ABŞ-də işğalçı İsrailə dəstək məsələsində fikir ayrılıqları artır
Bir neçə gün əvvəl The New York Times qəzetində dərc olunan hesabatda ABŞ-nin işğalçı İsrailə dəstəyinin ölkənin siyasi dairələrində əvvəlki mövqeyini itirməyə başladığı bildirilib.
Qəzetin məlumatına görə, onilliklər boyunca həm Demokratlar, həm də Respublikaçılar Partiyası arasında ümumi razılıq doğuran işğalçı İsrailə dəstək siyasəti getdikcə daha çox müzakirə olunur.
Hər iki partiyadan yardımlara yenidən baxılması çağırışları
Hesabatda Demokratlar Partiyasının üzvləri və bəzi respublikaçılar arasında ABŞ-nin işğalçı İsraillə münasibətlərinə yenidən baxılması çağırışlarının artdığı qeyd olunub.
Həmin siyasi dairələr işğalçı İsrailə göstərilən yardımların məhdudlaşdırılması məsələsini gündəmə gətirirlər.
Beləliklə, büdcə sənədlərində işğalçı İsrailə ayrılmış hərbi vəsaitin 47,94 milyard dollara çatdığı göstərildiyi bir vaxtda, ABŞ-də bu yardımların gələcəyi ilə bağlı qərar Konqresin qarşıdakı maliyyələşdirmə qərarlarından asılı olaraq qalır.
