Səudiyyə Ərəbistanına 48 F-35 satıla bilər
ABŞ Dövlət Departamenti Səudiyyə Ərəbistanına 48 ədəd F-35 döyüş təyyarəsi və əlaqəli hərbi avadanlığın mümkün satışını təsdiqləyib.
Saziş paketinin ümumi dəyəri təxminən 24,3 milyard dollar qiymətləndirilir. ABŞ administrasiyası mümkün satışla bağlı rəsmi bildirişi Konqresə təqdim edib. Satışın həyata keçirilməsi üçün Konqresdə nəzərdə tutulan baxış prosesi də tamamlanmalıdır.
F-35 beşinci nəsil, aşağı görünmə xüsusiyyətinə malik çoxməqsədli döyüş təyyarəsidir. Hazırda Yaxın Şərqdə bu təyyarələrdən istifadə edən yeganə ölkə İsraildir. Səudiyyə Ərəbistanına satışın yekunlaşması regionun hərbi aviasiyası baxımından mühüm hadisə olacaq.
Paketə 49 mühərrik də daxildir
Səudiyyə Ərəbistanının müraciətinə əsasən, paketə 48 F-35 təyyarəsi ilə yanaşı, biri ehtiyat olmaqla 49 ədəd F135-PW-100 mühərriki də daxildir.
Bundan başqa, satış paketində təhlükəsiz rabitə vasitələri, dəqiq naviqasiya və kriptoqrafik avadanlıq, elektron müharibə sistemlərinə dəstək, təyyarə və döyüş sursatlarına xidmət avadanlığı nəzərdə tutulur.
Ehtiyat hissələri, təlim avadanlığı, uçuş simulyatorları, proqram təminatı, texniki sənədlər və logistika xidmətlərinin də paketə daxil ediləcəyi bildirilir.
Vaşinqton satışın səbəbini açıqladı
ABŞ Dövlət Departamenti mümkün satışı ölkənin xarici siyasət və milli təhlükəsizlik məqsədləri ilə əsaslandırıb.
Rəsmi açıqlamaya görə, Səudiyyə Ərəbistanının müdafiə imkanlarının gücləndirilməsi ABŞ-nin Körfəzdəki əsas tərəfdaşlarından birinin təhlükəsizliyini artıracaq.
Vaşinqton bildirir ki, F-35-lərin alınması Səudiyyə Ərəbistanının hazırkı və gələcək təhlükələrə qarşı çəkindirmə imkanlarını gücləndirəcək, hava-hava və hava-yer müdafiə qabiliyyətini artıracaq.
“Hərbi balans dəyişməyəcək”
ABŞ Dövlət Departamenti eyni zamanda mümkün satışın regiondakı mövcud hərbi balansı dəyişdirməyəcəyini bildirib. Bu, ABŞ administrasiyasının rəsmi qiymətləndirməsidir.
Bununla yanaşı, “Reuters” F-35-lərin hazırda Yaxın Şərqdə yalnız İsrail tərəfindən istifadə edildiyinə diqqət çəkir. ABŞ qanunvericiliyi Vaşinqtonun İsrailin regiondakı keyfiyyət üstünlüyünü nəzərə almasını tələb edir. Buna görə Səudiyyə Ərəbistanına mümkün F-35 satışı Konqresdə də diqqətlə izlənilir.
Əsas podratçılar müəyyənləşib
Mümkün müqavilənin əsas podratçıları da açıqlanıb.
F-35 təyyarələrinin istehsalçısı ABŞ-nin “Lockheed Martin” şirkəti, mühərriklər üzrə əsas podratçı isə “Pratt & Whitney” olacaq.
Müqavilənin həyata keçirilməsi üçün Səudiyyə Ərəbistanına əlavə ABŞ hökuməti əməkdaşlarının və ya podratçı şirkət nümayəndələrinin daimi yerləşdirilməsinə ehtiyac olmadığı bildirilib.
Ər-Riyad qərarı alqışladı
Səudiyyə Ərəbistanının Vaşinqtondakı səfirliyi ABŞ Dövlət Departamentinin qərarını müsbət qarşılayıb.
Səudiyyə tərəfi mümkün F-35 satışını ABŞ ilə strateji tərəfdaşlığın və müdafiə sahəsində əməkdaşlığın inkişafının göstəricisi kimi qiymətləndirib.
Ər-Riyad uzun müddətdir hərbi hava qüvvələrinin modernləşdirilməsi istiqamətində yeni nəsil döyüş təyyarələri əldə etməyə çalışır.
F-35 razılaşması hələ yekun satış deyil
ABŞ Dövlət Departamentinin qərarı 48 F-35-in artıq Səudiyyə Ərəbistanına təhvil veriləcəyi anlamına gəlmir.
Söhbət mümkün xarici hərbi satışa verilən rəsmi razılıqdan gedir. Paket Konqresə təqdim olunub və qanunvericilər müəyyən edilmiş müddətdə müqaviləni nəzərdən keçirə bilərlər.
Bundan sonra yekun müqavilənin şərtləri, təyyarələrin təhvil qrafiki və digər texniki məsələlər müəyyənləşdirilə bilər.
24,3 milyard dollarlıq nəhəng paket
Razılaşma tamamlanarsa, Səudiyyə Ərəbistanı 48 ədəd beşinci nəsil F-35 qırıcısı əldə edəcək.
24,3 milyard dollarlıq paket yalnız döyüş təyyarələrini deyil, onların mühərriklərini, rabitə və elektron sistemlərini, təlim, texniki xidmət və logistika imkanlarını da əhatə edəcək.
Beləliklə, Dövlət Departamentinin razılığı Ər-Riyadın F-35 əldə etməsi prosesində əsas mərhələlərdən biridir. Lakin satışın yekunlaşması üçün ABŞ-də qalan prosedurların tamamlanması tələb olunur.
