ABŞ ictimai rəyində işğalçı İsrail üçün ciddi siqnal
ABŞ-də İsrail-Fələstin məsələsinə münasibətdə illərdir formalaşmış ictimai tarazlıq dəyişib. Quinnipiac Universitetinin keçirdiyi sorğuda ilk dəfə fələstinlilərə daha çox rəğbət bəsləyən amerikalıların sayı işğalçı yəhudilərə rəğbət göstərənləri üstələyib.
Sorğunun nəticələrinə əsasən, iştirakçıların 38 faizi fələstinlilərə daha çox rəğbət bəslədiyini bildirib. İşğalçı yəhudilərə üstünlük verənlərin göstəricisi isə 35 faizdə qalıb. Respondentlərin 27 faizi konkret mövqe bildirməyib.
Rəqəmlər arasındakı fərq böyük görünməsə də, nəticənin tarixi əhəmiyyəti var. Çünki universitetin 2001-ci ilin dekabrından bu məsələ ilə bağlı keçirdiyi sorğular ərzində fələstinlilərə rəğbət ilk dəfə israillilərə rəğbəti qabaqlayıb.
İsraillilərə rəğbət ən aşağı həddə düşüb
Araşdırmanın daha diqqətçəkən tərəfi isə iki göstəricinin əks istiqamətdə hərəkət etməsidir. Fələstinlilərə rəğbət sorğular tarixində ən yüksək səviyyəyə çatdığı halda, israillilərə rəğbət ən aşağı göstəriciyə enib.
Bu nəticə ABŞ-də uzun illər sionist rejim lehinə olan ictimai münasibətin əvvəlki qədər möhkəm olmadığını göstərən ciddi siqnal kimi qiymətləndirilə bilər.
Xüsusilə Fələstin məsələsi ətrafında davam edən müzakirələr, Qəzzadakı vəziyyət və ABŞ-nin İsrailə siyasi və hərbi dəstəyi ölkə daxilində Vaşinqtonun siyasətinə münasibəti daha da kəskinləşdirib.
Amerikalıların yarıya yaxını Vaşinqtonun işğalçı İsrail siyasətindən narazıdır
Sorğunun ABŞ hakimiyyəti üçün ən diqqətçəkən nəticələrindən biri də İsrailə göstərilən dəstəyin miqyası ilə bağlıdır.
Respondentlərin 48 faizi ABŞ-nin İsrailə “həddindən artıq dəstək” verdiyini bildirib. Yalnız 34 faiz mövcud dəstəyin uyğun səviyyədə olduğunu düşünür.
Bu rəqəmlər Vaşinqtonun İsrail siyasəti ilə cəmiyyətin əhəmiyyətli hissəsinin mövqeyi arasında ciddi fikir ayrılığının yarandığını göstərir.
Başqa sözlə, məsələ artıq yalnız amerikalıların fələstinlilərə və ya israillilərə hansı səviyyədə rəğbət göstərməsi ilə məhdudlaşmır. Sorğu ABŞ-nin İsrailə verdiyi geniş dəstəyin özünün də ölkə daxilində daha çox sorğulanmağa başladığını ortaya qoyur.
Tramp administrasiyasına da sərt nəticə
Sorğudan ABŞ Prezidenti Donald Tramp üçün də müsbət nəticə çıxmayıb. Prezidentin fəaliyyətini bəyənənlərin göstəricisi cəmi 33 faiz olub.
Respondentlərin 59 faizi Trampın prezident vəzifəsini yerinə yetirmə tərzini dəstəkləmədiyini bildirib. Bu isə sorğu iştirakçıları arasında prezidentin fəaliyyətindən narazı olanların açıq üstünlük təşkil etdiyini göstərir.
Trampın İranla bağlı siyasəti daha aşağı dəstək alıb. Sorğu iştirakçılarının yalnız 29 faizi onun İran siyasətini bəyəndiyini bildirib. Əksinə, 65 faiz prezidentin bu istiqamətdə yürütdüyü siyasəti dəstəkləməyib.
Vaşinqton üçün görməzlikdən gəlinməsi çətin xəbərdarlıq
Sorğunun nəticələri ABŞ ictimai rəyində Yaxın Şərqlə bağlı mühüm dəyişikliklərin baş verdiyini göstərir. İllərdir Vaşinqtonun ən yaxın regional müttəfiqlərindən olan İsrailə ictimai rəğbətin geriləməsi, fələstinlilərə dəstəyin isə rekord səviyyəyə yüksəlməsi əvvəlki siyasi yanaşmaların cəmiyyətdə daha çox sorğulandığını ortaya qoyur.
Ən mühüm göstərici isə amerikalıların 48 faizinin öz hökumətinin İsrailə həddindən artıq dəstək verdiyini düşünməsidir. Bu nəticə İsrailə qeyd-şərtsiz siyasi dəstəyin ABŞ ictimaiyyətində əvvəlki kimi rahat qəbul edilmədiyini göstərən ciddi xəbərdarlıqdır.
Rəqəmlər Vaşinqton üçün aydın mənzərə yaradır: ABŞ hakimiyyətinin İsrail siyasəti davam etsə də, Amerika cəmiyyətində münasibət eyni istiqamətdə hərəkət etmir. Əksinə, son sorğu ictimai rəydə Fələstin lehinə tarixi dönüşün baş verdiyini göstərir.
