ABŞ yeni tarif paketini qüvvəyə mindirib
ABŞ hökuməti məcburi əməyin tətbiqi ilə bağlı narahatlıqları əsas gətirərək 60 ticarət tərəfdaşına yeni gömrük rüsumları tətbiq etdiyini açıqlayıb.
Yeni tariflər daha əvvəl Prezident Donald Trampın tətbiq etdiyi və qüvvədə olma müddəti başa çatan müvəqqəti gömrük rüsumlarını əvəz edir. Yeni qərar cümə günündən etibarən qüvvəyə minib.
Tariflər 10 faizdən 12,5 faizə qədər dəyişir
Qərara əsasən, tətbiq olunan gömrük rüsumları 10 faiz və 12,5 faiz olmaqla iki əsas kateqoriyaya bölünür.
Yeni tariflər dünyanın aparıcı iqtisadiyyatlarından olan Çin, Hindistan və Avropa İttifaqı da daxil olmaqla ümumilikdə 60 ticarət tərəfdaşını əhatə edir.
ABŞ-ın ticarət nümayəndəsi Ceymison Qrir bildirib ki, ölkə təxminən bir əsrdir məcburi əməyin nəticəsində istehsal olunan məhsulların idxalını qadağan edir və bu siyasəti qətiyyətlə həyata keçirir.
Onun sözlərinə görə, Vaşinqton digər ticarət tərəfdaşlarının da eyni yanaşmanı tətbiq etməsini gözləyir.
Ali Məhkəmənin qərarından sonra yeni addım
Məlumata görə, ABŞ administrasiyası bu qərarı Ali Məhkəmənin Donald Trampın əvvəlki gömrük rüsumlarının böyük hissəsini etibarsız saymasından sonra hazırlayıb.
Məhkəmə əvvəlki tariflərin tətbiqi zamanı qanunun düzgün şərh edilmədiyi qənaətinə gəlib və bu qərar prezidentin yüksək gömrük rüsumlarını sərbəst şəkildə tətbiq etmək imkanlarını məhdudlaşdırıb.
Bundan sonra Tramp administrasiyası başqa qanunvericilik mexanizminə əsaslanaraq maksimum 150 gün müddətinə 10 faizlik müvəqqəti tariflər tətbiq etmişdi. Həmin rüsumların qüvvədə olma müddəti cümə günü başa çatıb.
Yeni mexanizmin hüquqi dayanıqlığı daha yüksək qiymətləndirilir
İyun ayında ilk dəfə təqdim edilən alternativ tarif paketi artıq qüvvəyə minib. Bildirilir ki, bu mexanizm əvvəlki qərarlarla müqayisədə hüquqi mübahisələrə qarşı daha davamlı hesab olunur.
Hansı ölkələrə hansı tarif tətbiq olunacaq?
Yeni qərara əsasən, məcburi əməklə istehsal olunan məhsulların idxalını qadağan edən və ya belə öhdəlik götürən ölkələrə 10 faizlik tarif tətbiq ediləcək.
Bu qrupa Kanada, Avropa İttifaqı, Hindistan və Böyük Britaniya daxildir.
Çin, Yaponiya, Cənubi Koreya və onlarla digər ölkə isə 12,5 faizlik daha yüksək tarif tətbiq olunan ölkələr siyahısına daxil edilib.
Eyni zamanda Avropa İttifaqı, Tayvan, Yaponiya, Cənubi Koreya və İsveçrə əvvəllər ABŞ ilə imzaladıqları ticarət sazişlərinə uyğun olaraq müəyyən güzəştlərdən yararlanacaqlar.
Bir sıra ölkələr qərarı tənqid edib
Yeni tarif qərarı bəzi ölkələrin narazılığına səbəb olub.
Yaponiya hökuməti rəsmi açıqlamasında qərardan təəssüf hissi keçirdiyini bildirib.
Avstraliyanın ticarət naziri Don Farrell isə ABŞ-ın tətbiq etdiyi yeni gömrük rüsumlarını əsassız adlandıraraq onların iki ölkə arasında qüvvədə olan azad ticarət sazişinə zidd olduğunu və ləğv edilməli olduğunu bəyan edib.
Yeni Zelandiyanın Baş naziri Kristofer Lükson da qərarı məyusedici qiymətləndirib. O bildirib ki, ABŞ məcburi əmək iddialarını təsdiqləyən kifayət qədər əsaslı sübut təqdim etməyib.
Qərarın qlobal ticarətə təsiri izlənilir
ABŞ-ın yeni gömrük siyasətinin beynəlxalq ticarət münasibətlərinə və qlobal bazarlara təsirinin yaxın aylarda daha aydın görünəcəyi gözlənilir. İqtisadçılar hesab edirlər ki, qərar həm ABŞ-ın əsas ticarət tərəfdaşları ilə münasibətlərə, həm də beynəlxalq tədarük zəncirlərinə təsir göstərə bilər.
