Tramp: Hörmüz boğazına ABŞ donanması nəzarət edir
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla bağlı son iddiasında Vaşinqtonun hərbi gərginliyi daha da artırmaq imkanlarını qoruduğunu bildirib.
Tramp Hörmüz boğazının hazırda açıq olduğunu deyərək, bu strateji su yoluna nəzarət məsələsində iddialı mövqe nümayiş etdirib.
ABŞ Prezidentinin iddiasına görə, hazırda Hörmüz boğazına nəzarət edən yeganə qüvvə ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələridir.
Trampın bu açıqlaması İran rəsmilərinin son günlərdə boğazdakı mövcud vəziyyət və gəmiçiliyin şərtləri ilə bağlı səsləndirdikləri bəyanatlardan fərqli mövqeyi ortaya qoyur.
Vaşinqton gərginliyin artırılması imkanını saxlayır
Tramp ABŞ-nin İran məsələsində əlavə addımlar atmaq imkanının olduğunu da vurğulayıb. O, Vaşinqtonun qarşıdurmanın miqyasını genişləndirmək üçün lazımi imkanlara sahib olduğunu bildirib.
ABŞ Prezidentinin açıqlamaları Hörmüz boğazının gələcək statusu, bölgədə dəniz nəqliyyatının təhlükəsizliyi və İranla mümkün razılaşma ətrafında müzakirələrin davam etdiyi bir vaxta təsadüf edir.
Hörmüz boğazı dünyanın enerji daşımaları baxımından ən mühüm dəniz yollarından biri hesab edilir. Buna görə də burada yaranan hərbi və siyasi gərginlik təkcə region ölkələrinə deyil, qlobal enerji bazarlarına da təsir göstərir.
Tramp İranın təzminat tələbini rədd etdi
ABŞ Prezidenti İranın müharibə nəticəsində dəymiş zərərə görə təzminat tələb etməsi məsələsinə də münasibət bildirib.
Trampın fikrincə, Tehran ABŞ-dən təzminat tələb etməzdən əvvəl son 50 ildə Vaşinqtona vurduğu zərərə görə özü ödəniş etməlidir.
Beləliklə, ABŞ Prezidenti İranın mümkün təzminat tələblərini qəbul etmədiyini açıq şəkildə ifadə edib.
Tramp administrasiyasına təzyiq artır
Açıqlamalar ABŞ daxilində Tramp administrasiyasının İranla müharibəni daimi şəkildə başa çatdıracaq razılaşma əldə edə bilməməsi ilə bağlı tənqidlərin artdığı bir şəraitdə verilib.
ABŞ mətbuatında yayılan məlumatlarda Vaşinqtonun ilkin məqsədləri ilə hazırda müzakirə edilən mümkün razılaşma arasında ciddi fərqlərin yarandığı bildirilir.
Nüvə məsələsi razılaşmadan kənarda qala bilər
ABŞ mətbuatında yer alan məlumatlara görə, Tramp İranla bağlı əsas hərbi-siyasi məqsədlərindən birində geri addım atmaq ehtimalını nəzərdən keçirir.
Vaşinqtonun əsas hədəflərindən biri İranda qalan nüvə materiallarının məhv edilməsinə, həmçinin ölkənin uranın zənginləşdirilməsi və nüvə texnologiyalarının inkişaf etdirilməsi imkanlarına uzunmüddətli hüquqi məhdudiyyətlərin qoyulmasına dair razılaşma əldə etmək olub.
Lakin yayılan məlumatlara əsasən, bu məqsədə çatmaq imkanları ilə bağlı ABŞ rəhbərliyində suallar yaranıb.
Əsas hədəf Hörmüzün açılması ola bilər
Məlumata görə, Tramp köməkçiləri ilə qapalı müzakirələrdə nüvə məsələsini razılaşmaya daxil etmədən yalnız Hörmüz boğazının yenidən tam açılmasını təmin edən razılaşmanı qəbul etmək ehtimalını da nəzərdən keçirdiyini bildirib.
Belə bir qərarın qəbul edilməsi Vaşinqtonun İranla bağlı əvvəlki tələblərinin əhəmiyyətli hissəsinin mümkün razılaşmadan kənarda qalması demək ola bilər.
Hazırda Hörmüz boğazının statusu İran və ABŞ arasındakı qarşıdurmanın ən mühüm məsələlərindən birinə çevrilib. Tramp boğaza ABŞ donanmasının nəzarət etdiyini bildirsə də, Tehran bundan əvvəl gəmiçiliyin İranın müəyyən etdiyi şərtlərlə həyata keçiriləcəyini açıqlayıb.
