İranın “qırmızı xətləri” və Cenevrə təklifi
İran parlamentinin Təhlükəsizlik və Xarici Siyasət Komitəsinin sədri İbrahim Əzizi açıqlamasında bildirib ki, ölkəsi uranın zənginləşdirilməsi prinsipindən imtina etməyəcək. Onun sözlərinə görə, bu məsələ İran üçün strateji və prinsipial əhəmiyyət daşıyır.
Əzizi qeyd edib ki, İran nümayəndə heyətinin Cenevrəyə apardığı təklif hazırlanarkən bütün “qırmızı xətlər” nəzərə alınıb. O vurğulayıb ki, sənəd İranın milli maraqlarını qorumaqla yanaşı, qarşılıqlı anlaşma üçün real zəmin yaradır.
Rəsmiyə görə, təqdim edilən təşəbbüs birtərəfli güzəştlərə əsaslanmır və tərəflər arasında balanslı öhdəlik mexanizmini nəzərdə tutur. İran tərəfi hesab edir ki, danışıqlarda konstruktiv yanaşma nümayiş etdirilərsə, nəticə əldə etmək mümkündür.
Sanksiyalar və iqtisadi imkanlar gündəmdə
ABŞ-dan “rasionallıq və ciddilik” gözləntisi
İbrahim Əzizi bildirib ki, İranın təklifi yalnız nüvə məsələsi ilə məhdudlaşmır. Sənəddə sanksiyaların ləğvi, xarici investisiyaların təşviqi və ölkənin iqtisadi potensialının genişləndirilməsi kimi mühüm məqamlar da yer alır.
Onun sözlərinə görə, əgər ABŞ rasional və ciddi mövqe sərgiləsə, bu təşəbbüs hərtərəfli və genişmiqyaslı sazişin imzalanmasına zəmin yarada bilər. Əzizi Vaşinqtonun yanaşmasının danışıqların taleyində həlledici rol oynayacağını vurğulayıb.
Rəsmi Tehran hesab edir ki, qarşılıqlı etimadın formalaşması üçün ilk növbədə iqtisadi məhdudiyyətlərin aradan qaldırılması istiqamətində konkret addımlar atılmalıdır. Bu isə İran iqtisadiyyatında yeni investisiya və əməkdaşlıq imkanları yarada bilər.
Cenevrədə üçüncü raund və vasitəçilik rolu
Dolayı danışıqlar davam edir
Açıqlamalar ABŞ və İran arasında dolayı danışıqların üçüncü raundunun Cenevrədə keçirildiyi vaxta təsadüf edib. Görüşlərə Oman Sultanlığı vasitəçilik edir və tərəflər birbaşa deyil, vasitəçi kanallar vasitəsilə mövqelərini bölüşürlər.
Cenevrədə aparılan müzakirələrdə əsas diqqət nüvə proqramı, sanksiyaların taleyi və qarşılıqlı öhdəliklərin mexanizminə yönəlib. Analitiklər hesab edirlər ki, tərəflərin mövqeləri arasında hələ də ciddi fərqlər qalır, lakin diplomatik kanalın açıq saxlanılması gərginliyin idarə olunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
İran tərəfi mövcud təklifin kompromis üçün real çərçivə yaratdığını bildirsə də, yekun nəticənin ABŞ-ın verəcəyi siyasi qərarlardan asılı olacağı vurğulanır. Danışıqların növbəti mərhələsinin tərəflər arasında etimad səviyyəsinin formalaşmasında həlledici olacağı gözlənilir.
