Yeni viza siyasəti qüvvəyə minir
Çin hökuməti Kanada və Böyük Britaniya vətəndaşlarının ölkəyə vizasız girişinə icazə verdiyini açıqlayıb. Çin Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, yeni qayda çərşənbə axşamı qüvvəyə minəcək və ilin sonunadək tətbiq olunacaq.
Qərara əsasən, Kanada və Böyük Britaniya pasportu daşıyan şəxslər Çin ərazisində 30 günədək vizasız qala biləcəklər. Bu rejim işgüzar səfərlər, turizm, ailə və dost ziyarətləri, eləcə də mədəni mübadilə məqsədləri üçün nəzərdə tutulur.
“Beş Göz” alyansında ABŞ istisna qaldı
Bu addımla ABŞ “Beş Göz” (Five Eyes) kəşfiyyat alyansına üzv ölkələr arasında Çinə vizasız daxil ola bilməyən yeganə dövlət olaraq qalır. Sözügedən alyansa ABŞ, Böyük Britaniya, Kanada, Avstraliya və Yeni Zelandiya daxildir və bu blok tez-tez Qərb ölkələrinin əsas təhlükəsizlik platforması kimi qiymətləndirilir.
Çin daha əvvəl – 2024-cü ilin iyul ayında – alyansın digər iki üzvü olan Avstraliya və Yeni Zelandiyaya da vizasız giriş hüququ vermişdi. Son qərarla Böyük Britaniya və Kanada da bu siyahıya əlavə olunub.
Diplomatik səfərlərdən sonra qərar
Yeni viza rejimi Kanada hökumətinin rəhbəri Mark Karni və Böyük Britaniyanın baş naziri Kir Starmerin Çinə son səfərlərindən sonra elan edilib. Analitiklər hesab edirlər ki, qərar Pekinin Qərb ölkələri ilə münasibətləri yumşaltmaq və iqtisadi-ticari əlaqələri genişləndirmək niyyətindən xəbər verir.
Ekspertlərin fikrincə, vizasız rejim turizm, biznes əlaqələri və akademik mübadilələrə müsbət təsir göstərə bilər. Eyni zamanda, ABŞ və Çin arasında davam edən geosiyasi gərginlik fonunda Vaşinqtonun siyahıdan kənarda qalması diqqət çəkir.
Regional və qlobal təsirlər
Çinin son illərdə tətbiq etdiyi vizasız rejim siyasəti bir sıra ölkələri əhatə edir və bu addımlar ölkəyə turist və investor axınını artırmaq məqsədi daşıyır. Kanada və Böyük Britaniyanın siyahıya daxil edilməsi Pekinin Qərb paytaxtları ilə dialoqu gücləndirmək istəyi kimi şərh olunur.
Bununla belə, ABŞ və Çin arasında ticarət, texnologiya və təhlükəsizlik məsələləri üzrə davam edən fikir ayrılıqları səbəbindən Vaşinqton vətəndaşları üçün analoji imtiyazın yaxın vaxtlarda tətbiqi gözlənilmir.
Beləliklə, Çin tərəfindən qəbul edilən yeni qərar həm diplomatik, həm də iqtisadi baxımdan diqqətçəkən addım kimi qiymətləndirilir.
